Tokenomics คืออะไร

Tokenomics มันมาจากรากศัพท์ของ  Token + Economics 

ปัจจุบัน ระบบเศรษฐกิจเปลี่ยนจาก สินค้าที่จับต้องได้ กลายเป็นสินค้าที่เราเรียกว่า Intangible Asset (สินค้าที่จับต้องไม่ได้) อีกต่อไป ยกตัวอย่าง เช่น Data information  ดังนั้น ระบบเศรษฐกิจอาจต้องปรับเปลี่ยนไป 

โดยเฉพาะ ยุค web3 ที่ระบบนิเวศ (Ecosystem) มีความ trust พอที่จะไม่ส่ง data แต่สามารถส่ง wealth (ความมั่งคั่ง) ให้แก่กันได้ ดังนั้น Tokenomics ไม่ใช่แค่ระบบที่ใช้กำหนดในการแจกเหรียญ แต่มันเป็นการผสมผสานระหว่าง Token Engineer และ การกำกับระบบ ไม่ให้พังทลายลง

ยกตัวอย่างเช่น 
ควรให้ผลตอบแทน ต่อผู้ขับเคลื่อนระบบ และสร้างสมดุลในระยะยาว ด้วยต้นทุนในระยะสั้น
และไม่ควร ให้ผลตอบแทน ต่อผู้ขับเคลื่อนระบบ และสร้างสมดูลในระยะสั้น ด้วย ต้นทุนในระยะยาว

ยกตัวอย่างเกมส์ใหญ่ๆ อย่าง Axie ที่เป็น Tokennomics ของ GameFi 
ระบบ Play-to-Earn นั้น ขับเคลื่อนด้วยเงินของคนเข้าใหม่ + เงินของคนเก่าที่ลงเงินเพิ่ม  นั่นคือ คนที่ลงเงินคนต้นๆ (Early Adopter) จะมีส่วนร่วมแค่ครั้งแรกครั้งเดียว คือสร้างสมดุลในระยะเริ่มต้นเท่านั้นแต่กลับได้ ผลตอบแทน Rewared ของผู้เข้าใหม่และในอนาคต เป็นระยะเวลาที่นาน ตราบเท่าที่ Early Adopter ยังไม่ถอนเงินออก

นั่นคือ ในไม่ช้า ระบบก็จะล่มสลาย เพราะ คนที่เอาเงินมาลงใหม่ จำนวนเงินมันไม่เพียงพอต่อการจ่าย ผลตอบแทนที่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ของทั้งระบบ ทำให้ระบบเกิดความไม่สมดุลอีกต่อไป เขาก็จะเริ่มถอนเงินออก ระบบก็จะล่มสลายในทึ่สุด

 -ระบบ Masterchef ที่ ฟาร์มซิ่ง ส่วนใหญ่ fork มา

-ระบบ Reflection Token อย่าง Safemoon ที่ทุกๆ Transaction จะหัก Tax ไปให้กับ Holder ก่อนหน้า

- ระบบ Bonding (ที่แจก Inflation เกินตัว ให้กับ Early Adopter)

ซึ่งจริงๆ Policy Maker เขารู้ว่า การออกแบบ Tokenomics มันไม่ยั่งยืน แต่ระบบแบบนี้มันขายได้ เพราะ ตลาดนี้มันขับเคลื่อนด้วยกลไกของความโลภ และเขาคงคาดหวังว่า เขาจะค่อยๆเปลี่ยนกลับไปสู่ ระบบ Tokenomics ที่ยั่งยืนในอนาคต ก่อนระบบมันจะพัง

เพราะความจริง  Policy Maker เหล่านี้ เก่งมากๆ ไม่ว่าจะเป็น Zeus คนทำ OHM หรือ คนออกแบบ Safemoon ที่สามารถออกแบบระบบให้พังช้าที่สุด แต่ต่อให้เก่งขนาดไหนมันจะไม่มีค่าอะไรเลยถ้าไม่มี Product ที่แท้จริงอยู่ในมือ

ส่วนตัวอย่างระบบที่แจก Reward หรือ Tokenomics ที่ดี ณ ปัจจุบัน มีอะไรบ้าง? คำตอบคือไม่น่าจะมี

แต่ Usecase ที่ใกล้เคียงที่สุด คือการแจก Airdrop ของ Protocol บน ETH อย่างเช่น Lyra หรือ Paraswap

(การแจก Airdrop คือ ต้นทุนทางเศรษฐศาสตร์ระยะสั้น เพราะจ่ายต้นทุนไปครั้งเดียว ระบบในอนาคตไม่มี Sensitivity เพิ่ม เพราะ ไม่มีแรงเทขายออกมาอีก ไม่เหมือนการ farm)

โดยเขาจะแจก Airdrop เฉพาะคนที่สร้างคุณค่าแก่ Community จริงๆ  ผ่านข้อมูลใน Discord “โดยไม่บอกก่อน” ทำให้สามารถวัด Contribution ของ User ได้จริงๆ แต่จะเห็นได้ว่า Reward ที่แจกไป “อาจจะ” ไม่ได้แจกให้กับ ผู้ขับเคลื่อนระบบและสร้างสมดุลต่อระบบ”ในระยะยาว” ได้ทุกคน พอเขาได้ Airdrop บางคนอาจจะเปลี่ยนจาก Longterm Supporter กลายเป็น Early Adopter ไปโดยปริยาย ครับ

ณ ปัจจุบัน เป็นเรื่องยากถึงยากที่สุด ที่ เราจะสามาถทำนายพฤติกรรมของผู้มีส่วนร่วมในระบบ และ ออกแบบ tokenomics ที่เหมาะสม แต่ยากยิ่งกว่า สำหรับ Token Enginner และ Developer ที่ออกแบบระบบที่ Flexible พอที่สามารถ pivot ไปกับการเปลี่ยนแปลงพฤติกรมของ user ในโลก Web3 ครับ และเราไม่สามารถเอา Practice ของโลก Startup แบบเดิมมาประยุกต์ใช้ได้

Token Engineer, Tokenomist และ Developer ต้องนั่งตัวติดกับทุกๆ Department ขององค์กร เพื่อหา Solution และ Practice ในโลก web3 ให้เจอ ศาสตร์เรื่องนี้เป็นเรื่องใหม่มาก และ ยังอยู่ในช่วง Experimental กันอยู่ ซึ่งเปลี่ยนเร็วมาก ต้องจับตาและศึกษา Usecase อย่างใกล้ชิดครับ

ความคิดเห็น

แสดงความคิดเห็น

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

Security Case study : Shared Security , Why it''s important ?

การใช้ Security ร่วมกันโดยเฉพาะ  Chain ที่เล็กกว่า ทำไมจึงสำคัญ  ตอนนี้ในเน็ต มีคำว่า Ghost Chain เกิดขึ้นมากมาย นั่นคือ เหตุผลที่ นักสร้าง Content มักใช้เรียก Chain ที่เล็กกว่า และพยายามเชื่อมต่อกับ Chain ที่ใหญ่กว่า  ดังนั้น Vitalik จึงได้ให้ความเห็นเรื่องนี้ในบทความนี้   หากผู้ที่ต้องการโจมตี เลือกที่จะโจมตี Chain ที่มีขนาดเล็กกว่า ด้วย Attack 51% (การโจมตีแบบนี้จะสามารถเข้าไปแก้ไขข้อมูลบล็อกสุดท้ายได้) พวกเขาจะสร้างความเสียหายให้กับ Chain ที่ใหญ่กว่า ได้ขนาดไหน นี่คือคำถามสำคัญที่ Vitalik ตั้งคำถามกับ สังคมออนไลน์ (ตอนเขาตั้งคำถาม ยังไม่มีเหตุการณ์ Hack WormHole Bridge เกิดขึ้น เพราะการโจมตี Chain ที่มีขนาดเล็กกว่า มาก (ในแง่ของมูลค่าตลาด) เมื่อเทียบกับ Chain ที่ใหญ่กว่า โดยเฉพาะ หากเป็น Prove of Stake แล้วนักโจมตีเลือกที่จะซื้อเหรียญ Token มากกว่า 51% หรือหากพวกเขาเลือกที่จะขโมยเหรียญพวกนั้นมาได้ ??  ยกตัวอย่าง Chain ที่เล็กกว่า ระดับ L1 อิสระ   ที่มีความปลอดภัยต่ำที่สุด โดยคาดหวังว่า แฮกเกอร์ จะ สามารถขโมยได้ทุกอย่าง พวกเขาสามารถเข้าไปแก้ไขบล็อกไ...
อ่านเพิ่มเติม

GPU Mining 101: 2.1 : Hardware : สายไฟในระบบ RIG

  GPU Mining 101: 2.1 : Hardware : สายไฟในระบบ RIG  ก่อนจะอ่านบทความนี้ เราแนะนำว่า ถ้าการ์ดจอที่ใช้ขุด เป็นรุ่นเล็กๆ ก็ไม่ต้องอ่านก็ได้ แต่ถ้าใช้การ์ดจอรุ่นใหญ่ ควรอ่านอย่างยิ่ง  หัวต่อ สำหรับการ์ดจอ ปกติจะออกแบบมาใช้ สายไฟ 6 Pin ที่จะสามารถจ่ายไฟได้ไม่เกิน 75 W  และสายไฟ 8  Pin จะจ่ายไฟได้ไม่เกิน 150 W สำหรับ PSU (แม้จะใช้ 6 Pin เป็นหลัก แต่มันจะแยก เป็น 6 Pin Perif (156W) SATA(54W) PCIe(288W) ดังนั้นถ้าเอาสาย 6 Pin ของ PCIe ไปต่อช่อง SATA .......  ก็วันเวลา ไฟไหม้ได้เลย ด้านสายไฟ สำหรับ สาย 8 Pin จะรองรับที่ 288W   สาย 8 Pin แบบ 6+2 จะรองรับที่ 216W (ประเด็นนี้ต้องระวังนะครับ เพราะไม่ใช่ 8 Pin แท้)  สาย 6 Pin จะรองรับที่ 150W สาย Molex จะรองรับที่ 156W สาย SATA จะรองรับที่  54W คราวนี้เราก็รู้แล้วว่า 1. เมื่อไฟเดินผ่านหัวต่อแบบไหน พลังงานไฟฟ้ามันจะดรอปลงเหลือแค่ตัวนั้นๆ เท่านั้น เช่น สาย 6 Pin มาต่ออีกด้านเป็น SATA จะเหลือพลังงานแค่ 54W เท่านั้น   ประเด็นคือ หากการ์ดจอ ต้องการดึงไฟจากเส้นที่ต่อผ่าน SATA มากกว่า 54W ใช่แล้วคร...
อ่านเพิ่มเติม

GPU Mining : QA 1 Rig ใส่การ์ดจอได้สูงสุดกี่ใบ?

GPU Mining :  QA  1 Rig ใส่การ์ดจอได้สูงสุดกี่ใบ? จะตอบคำถามเรื่องนี้ได้  ก่อนอื่น เรารู้เรื่อง PCIe Lane ก่อน PCIe Lanes PCIe Lanes  ถือเป็นข้อจำกัดของพอร์ต PCIe ที่ค่อนข้างซับซ้อน แต่มันก็ถูกกำหนดมาตั้งแต่ Chipset บน Bios เลย ไม่ว่าจะอุปกรณ์ที่ต่อเข้ากับเมนบอร์ดต่างๆ หรือบางคนมองว่า เป็น การจราจร และ ความกว้างของแต่ละจุดเชื่อมต่อ ภายในเมนบอร์ด ถึงตอนนี้ เราก็ต้องทำความเข้าใจแล้วว่า PCIe มันเป็นพอร์ตแบบอนุกรมของ PCI แบบเก่านั่นเอง และมันมีช่องการส่งข้อมูลตั้งแต่ 1-16 ช่อง ที่ต่อกันแบบอนุกรม แต่ละช่องทาง จะมีสายไฟ 2 คู่ ดังนั้นมันจึงมี 1, 4 , 8 , 16 ช่องทางเท่านั้น PCIe Lanes ทำงานอย่างไร ความเร็วในการทำงาน จะอยู่ที่ 2.5 , 5 ,  8 , 16 นั้นขึ้นอยู่กับการเชื่อมต่อ Slot ของ PCIe x 16 นั้นรองรับการ์ดตั้งแต่ x1 x4 x8 หรือ x16  Slot ของ PCIe x 8  นั้นสามารถรองรับตั้งแต่ x1 x4  x8  เท่านั้น (คือการ์ดใหญ่ จะมาเสียบช่องเล็กไม่ได้นั่นเอง) โดยความเร็วตามทฤษฎีจะอยู่ที่ PCIe 1.0 / x4 1 GBps PCIe 1.0 / x8 2 GBps PCIe 1.0 / x16 4 GBps PCIe 2.0 / x4 ...
อ่านเพิ่มเติม